Vlaanderen in Frankrijk

Frans-Vlaanderen (of Zuid-Vlaanderen) is sinds lang een streek met een Nederlandstalige minderheid in het Noorden van Frankrijk. Men spreekt er nog een Nederlands dialect, vooral in de Westhoek. De Westhoek is het meest noordelijk gelegen deel van wat men nu Nord-Pas-de-Calais noemt. Nord-Pas-de-Calais is de naam van een regio die ongeveer overeenkomt met de oude Franse Nederlanden.

Vlaanderen en Nederlanden in Frankrijk

Vlaanderen is een West-Europese regio, gelegen aan de zuidkust van de Noordzee. Tegenover de Artesische, Henegouwse en Brabantse hoogtevlakten vormt het een laagland aan de zuidelijke rand van het Engels-Vlaamse geologische bekken. Tot de 17de eeuw was het verbonden aan het graafschap Vlaanderen, dat nu over drie staten is verdeeld : België, Nederland en Frankrijk.

De Franse Nederlanden zijn samengesteld uit Zuid- of Frans-Vlaanderen in het noorden, Frans-Henegouwen in het zuidoosten en Artezië in het zuiden. Tussen 1659 en 1679 werden ze uit de Nederlanden gerukt door de Franse koning Lodewijk XIV, en tijdens het tweede verdrag van Parijs na de slag van Waterloo ongewijzigd gelaten. De laatste wijzingen van de grenzen vonden plaats op 28 maart 1820 tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Frankrijk bij het verdrag van Kortrijk. Tot de Franse Revolutie werden ze 'Franse Nederlanden' genoemd.

In 1790 werden ze ongedoopt en kregen de belachelijke naam 'Noord-Nauw-van-Kales' of 'Nord-Pas-de-Calais'. In 1830 beëindigde de oprichting van België de progressieve ontmanteling van de Nederlanden, een in de 15de eeuw door de Bourgondische hertogen gevormde geografische eenheid.

In Frankrijk hebben de woorden 'Vlaanderen' en 'Vlaming' verschillende betekenissen. Tijdens de eeuw van Lodewijk XIV begon Vlaanderen aan de moerassige oever van de Somme en eindigde in de mondingen van de Schelde, de Maas en de Rijn. Vandaag begint Vlaanderen voor de meeste Rijselaars aan de Leie of zelfs aan de voet van de Kasselberg : men zou in Vlaanderen zijn enkel daar waar Vlaams gesproken wordt.